Бүтээгдэхүүний өртөг тооцох үнэхээр хэцүү юу?

A- A A+
Бүтээгдэхүүний өртөг тооцох үнэхээр хэцүү юу?

Өртөг тооцох үнэхээр тийм хэцүү юу? Бидний туршлагаас харахад өртөг тооцох гэдэг процесс нь энгийн л нэг нэмэх, хасах, үржих, хуваах арифметик үйлдэл байдаг. Дөрвөн аргын тооцооллыг хийхэд хэцүү зүйл юу байхав. Тэгвэл яг ямар шалтгаан өртөг тооцолтыг тийм төвөгтэй, хийхэд хэцүү болгодог вэ?

Манай ихэнхи үйлдвэрт бүтээгдэхүүний өртгийн карт байдаг. Энэ картанд "А" бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэх шууд материал, шууд хөдөлмөр, нэмэгдэл зардлын хэмжээ тодорхой байдаг. Харин өртгийн картын орц норм бол дундаж, стандарт хэмжээ байдаг. Бодит үйлдвэрлэл, стандарт хэмжээ 2-н зөрүүг гарган, бодит өртгийг тооцоход хэрэгтэй зүйл нь үйлдвэрийн бүртгэл байдаг. 

Үйлдвэрийн бүртгэл гэдэг нь үйлдвэрийн процесс явж байх үед тухайн "А" бүтээгдэхүүнийн үйлдвэрлэхэд ашиглагдсан материалын тоо хэмжээ, зарцуулсан хөдөлмөр цаг, ашигласан нэмэгдэл материал зэргийг бүртгэсэн дамжлага дундын бүртгэл юм. Ихэнхи үйлдвэрт ажилчид өөрсдийн ажлын үнэлгээг гаргах зорилгоор энэ бүртгэлийг бүртгэж л байдаг. 

Тэгвэл ягаад өртөг тооцох нь хэцүү байсаар байдаг вэ? Учир нь:

1. Бүртгэлийг үйлдвэрийн бүх шат дамжлагын түвшинд уялдаа холбоотой, мэдээлэл бүрэн авч байхаар  бэлтгээгүй тохиолдолд аль нэг дамжлагын мэдээлэл буруу, дутуу болон өртөг тооцоход ашиглагдах боломжгүй болдог. 

2. Үйлдвэр болон Санхүүгийн албаны уялдаа холбоо нягт байх хэрэгтэй болдог. Дамжлага дундын бүртгэлийг зөвхөн цалин бодох зориулалтаар хийж байгаа тохиолдолд энэ нь үйлдвэрийн бүтэн процессыг хянах, материал зарцуулалтыг хэмжих чадвараа алддаг. Ингэснээр өртөг тооцоход хангалттай баримт болдоггүй. 

3. Үйлдвэрийн бүртгэлийг Сайн хийсэн ч дэвтэр дээр бүртгэсэн, хэт гар ажил шаардах бүртгэлийг Санхүү бүртгэлийн алба боловсруулж, хэрэгтэй мэдээлэл гаргахад хэт их хүчин чармайлт шаардах тохиолдол байж болно. Ийм тохиолдолд өртөг зөв тооцох асуудал орхигддог. Энэ бэрхшээлийг орчин үеийн ERP систем нэвтрүүлэн, үйлдвэрийн бүртгэл, хяналтыг автоматжуулах байдлаар шийдэж болдог. 

Өртөг тооцолтыг хэцүү болгодог асуудал нь арифметик тооцоолол биш, уг тооцооллыг хийх суурь мэдээлэл болох материал, хөдөлмөрийн зарцуулалтын бүртгэлийн хангалтгүй байдал гэдгийг үүнээс харж болохоор байна. 

Хэрэв танай байгууллага өртөг тооцоход асуудалтай байгаа бол дээрхи шалтгаанууд байгаа эсэхийг нягталж үзээрэй. Практик дээр өртөг тооцолт нь зөвхөн барааны өртгийг зөв гаргах тухай асуудал биш байдаг. Учир нь ихэнхи төрлийн үйлдвэрт шууд материалын зардал нийт өртөгт өндөр хувийг эзэлдэг. Ихэнхи тохиолдолд ШМ+ШХ нь нийт өртгийн 60%-80% эзэлж байдаг.  

Тэгвэл өртөг тооцолтоор дамжуулж бараа материалын хяналт, хөдөлмөрийн бүтээмжийн хяналтыг хийж болдог. Өртөг мөн үнэ тогтооход шууд нөлөөлдөг тул ашигт ихээхэн нөлөөтэй байдаг.

Тэгвэл  үйлдвэрийн бүртгэлийг зөв хийснээр танай бизнес БАРАА МАТЕРИАЛЫН ЗАРЦУУЛАЛТ, ҮЛДЭГДЭЛ, ХӨДӨЛМӨРИЙН БҮТЭЭМЖ, АШГИЙГ хянах боломж бүрддэг байх нь.

Иймд хэрвээ танай байгууллагад өртгийн асуудал байгаа бол үйлдвэрийн бүртгэлээ эргэн хараарай. Хэрэв танайд тусламж хэрэгтэй бол бид хэзээд туслахад бэлэн байна.